Minder bemesten kan geen kwaad

In een siertuin is het niet van belang dat je planten zo snel mogelijk groeien. Integendeel, te snelle groei put planten vaak uit en maakt ze vatbaarder voor ziekten. Wees dus spaarzaam met meststoffen. Hoe sneller je planten groeien, hoe meer werk je er aan hebt en hoe meer afval.

Een slim alternatief voor meststoffen zijn bodemverbeteraars: zij brengen humus aan en maken de bodem gezonder, zonder te veel voedingsstoffen aan te brengen.

Je wint bij minder gazon

Niets brengt meer afval teweeg in de tuin als een gazon. Het maaien van een gazon is bovendien een snel terugkerende, soms vervelende klus.

Je wint er als tuinliefhebber bij door gedeelten van je gazon om te vormen tot (struiken)border of bloemenperk. Dat geeft niet alleen meer kleur, maar ook minder werk. Van belang is dat je planten kiest die de bodem goed bedekken. Het onkruid krijgt geen kans en je hoeft niet om de haverklap te wieden.

Vraag raad bij je tuinaannemer of bij de plantenkweker: hij kan je zeker een aantal planten of struiken aanwijzen die in je smaak zullen vallen.

Vlug te snel

Snelgroeiende planten bieden het voordeel dat je tuin snel "gevuld" is. De keerzijde van de medaille is dat je deze planten in de jaren daarna permanent met veel snoeiwerk in bedwang zal moeten houden. Een goed evenwicht tussen traag- en snelgroeiende soorten is dus van belang. Ook hier kan je plantenkweker of tuinaannemer je raad geven.

Misschien nog belangrijker is de keuze van het graszaad. Snelgroeiende grassen geven snel een vol gazon, maar verplichten je tot jarenlang wekelijks maaien (of meer). Bij traaggroeiende grassen geldt het omgekeerde: minder werk én minder afval.

Kies voor composteren

Bij de beste bodemverbeteraars hoort compost. Compost kan je bovendien perfect in eigen tuin aanmaken. In een wat grotere tuin (> 2 aren) kies je best voor een compostbak, in kleinere tuinen voor een vat. Een vat zet je best op een zonnige plek, een bak in de schaduw. Zorg voor een goede mengeling van zacht en structuurmateriaal en belucht regelmatig. Na een zestal maanden bekom je in plaats van tuinafval prima compost. Wie wat aandachtig is, krijgt nooit te maken met geurhinder. Door tegen de compostbak (klim)planten te laten groeien, kan je het composteren bovendien perfect in je tuin integreren.

Onder het gedeelte thuiscomposteren vind je nog heel wat informatie terug. Wil het composteren niet lukken, dan kan je nog steeds contact opnemen met de compostmeesters. Ook kan je geregeld een compostcursus of compostmeestercursus volgen en kan je elke maand terecht op het recyclagepark voor een composteer-demo door de compostmeesters.

Mogelijkheden van mulching

Mulchen is een techniek waarbij je de bodem beschermt door er een laagje materiaal op te leggen. Dat materiaal kan zowel schors, houtsnippers, compost of grasmaaisel zijn.

Voor de aankoop van een hakselaar kan je via de intercommunale INCOVO een premie aanvragen. Belangrijk voordeel is dat je hiermee vermijdt dat er teveel onkruid groeit. Daarnaast bescherm je ook de bodem tegen hagel of regenbuien. Met compost en grasmaaisel stimuleer je ook het bodemleven.

Mulching kan je toepassen in borders tussen de planten (vooraleer die dichtgegroeid zijn), rond bomen en struiken en in de moestuin. Grasmaaisel is erg geschikt als mulchmateriaal op voorwaarde dat je het laagje niet te dik maakt en dat het gras niet in zaad stond. Schors en houtsnippers mag je zeker niet mengen met de bodem (bv door te hakken), zoniet riskeer je voedingsgebreken bij je planten.

Een bijzondere vorm van mulching is het gebruik van een mulchmaaier. Een dergelijke grasmaaier versnippert onmiddellijk het gemaaide gras, zodat het tussen de grasplantjes op de bodem terecht komt. Groot voordeel is dat het maaien minder werk vraagt en je verlost bent van het maaisel, nadeel is dat je iets regelmatiger moet maaien. Ook voor de aankoop van een mulchmaaier kan je een premie krijgen via de intercommunale INCOVO.

Creatief met hout

Bomen, struiken en vaste planten leiden onvermijdelijk tot snoeiwerk en tot takken en houtige stengels. Hiermee kan je alle kanten uit.

Een deel kan na versnipperen (met schaar of hakselaar) terecht in de composthoop. Houtsnippers kan je ook gebruiken als mulching-materiaal. Stevige takken kunnen gebruikt worden in de moestuin of het "kamp" van de kinderen. Met wat overblijft kan je een houtwal maken: je legt alle takken, stengels, snippers, … tussen twee stroken omheining en je stapelt maar. De houtwal vormt een natuurlijke scheiding in je tuin. Al snel zullen vogels, nuttige insecten of egels er een ideale schuilplaats in vinden. Een ander idee is de houtwal te laten overgroeien door een bloeiende klimplant.

Kot-kot-kot.

Kippen zijn de alles-opruimers in je tuin. Ze zijn vooral dol op wormen, slakken en ander ongedierte, maar ook voor groen- of keukenresten trekken ze hun neus (of bek) niet op. Zorg zeker voor een droge en tochtvrije slaapplaats.

Geef niet meer groen- en keukenresten dan de kippen in één dag kunnen oppeuzelen. Het voederen van vleesresten is om sanitaire redenen niet aangewezen. Alle info over het houden van de kip vind je terug via deze brochure van OVAM.

Laat het gras maar groeien.

Waar je zit en wandelt in de tuin hoort zeker een kortgeschoren gazon dat aangenaam en gemakkelijk te betreden is. Het is een goed idee om kortgeschoren gazon af te wisselen met plekken waar je het gras langer laat groeien (b.v. onder bomen, naast hagen, achter in de tuin, in de boomgaard).

In de stroken met langer gras, kan je bloembollen aanplanten (krokussen, hyacinten, ...) die in de lente voor een prachtig effect zullen zorgen en zich jaar na jaar zullen vermenigvuldigen. Een andere mogelijkheid zijn wilde bloemen, die van nature voorkomen in oudere bloemenweides. Geschikte planten vind je opnieuw bij de (gespecialiseerde) tuinaannemer of plantenhandel.

Laat die spuitbus achterwege

Stond je er al eens bij stil dat pesticiden vaak niet alleen het onkruid of de plaag zelf doden, maar ook onschadelijke planten, insecten en andere organismen die wél nuttig kunnen zijn, elimineren?

Er bestaan heel wat alternatieven om van ongedierte en andere kwalen in huis en tuin af te geraken en dit zonder de natuur én je eigen gezondheid grote schade te berokkenen.

Nuttige tips hieromtrent vind je op de website van Zonder is Gezonder.

Durf tuinieren zonder pesticiden en kunstmest en vraag hier je gratis tuinbordje aan!

Wat als het echt niet anders kan?

Kan je er echt niet omheen en wil je toch bestrijdingsmiddelen gebruiken? Ga dan zorgvuldig te werk: lees aandachtig het etiket, volg nauwkeurig de gebruiksinstructies, doseer correct en houd rekening met de risico's.

Restjes en lege verpakkingen? Breng ze gratis naar het recyclagepark! Restjes van pesticiden, evenals de lege verpakkingen, spuitbussen en flesjes zijn klein gevaarlijk afval (KGA). Gooi ze zeker niet zomaar bij het restafval! Je kan ze gratis afgeven op het recyclagepark.

Bewaar de bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk in de originele verpakking, sluit de verpakking goed af en breng het naar het recyclagepark. Op die manier kan dit giftige goedje juist gesorteerd worden en voorkom je ongewenste reacties door menging met andere producten.

Bestrijdingsmiddelen zijn giftig. Bovendien zijn de spuitbussen licht ontvlambaar. Erkende ophalers brengen dit klein gevaarlijk afval naar gepaste verwerkingsinstallaties voor verbranding in speciale ovens met gaswassing en energierecuperatie. Op die manier worden de bestrijdingsmiddelen veilig verwerkt en haalt men er nog elektriciteit uit ook.