Op vrijdag 11 september 2026 stelde het lokaal bestuur een cyberincident vast. Het incident heeft gevolgen voor verschillende digitale systemen, waardoor sommige diensten momenteel niet of slechts beperkt beschikbaar zijn.
We werken intussen samen met onze IT-dienst en externe experts aan een veilige en snelle oplossing. Zodra er nieuwe en bevestigde informatie beschikbaar is, communiceren we die via onze officiële kanalen.
Het lokaal bestuur wenst volledige inzage te geven in wat er precies gebeurd is. Een volledige tijdlijn is online beschikbaar.
Uit het onderzoek blijkt dat de aanval aantoonbaar is gestart via een interne laptop door het volgen van frauduleuze instructies op een externe website.
De aanvaller heeft hierdoor op dit toestel toegang verkregen, uitgebreide verkenningen uitgevoerd en op 10 september toegang verworven op verschillende interne systemen.
Bij de eerste tekenen van de cyberaanval, op 11 september, heeft het lokaal bestuur Machelen meteen alle systemen geïsoleerd van de buitenwereld om verdere impact te vermijden en de nodige onderzoeken te starten.
Vanaf het moment dat het lokaal bestuur Machelen op de hoogte was van de cyberaanval, is de focus meteen gelegd op het veiligstellen van alle systemen door deze te isoleren en stil te leggen. Wij hebben ook meteen een onderzoek laten opstarten naar de gebeurtenissen op onze systemen en de vraag gesteld of er gegevens gestolen zijn.
Dit onderzoek is door verschillende partijen gedaan, waaronder het CCB-CERT en de politie. Pas na die grondige analyse, die enkele dagen in beslag heeft genomen, werd duidelijk dat gegevens gestolen waren.
Het is erg riskant om op gehackte data analyses uit te voeren. Daarom wordt in samenwerking met cybersecurity-experten en in overeenstemming met de richtlijnen van bevoegde overheidsinstanties onderzocht hoe we op een veilige manier in kaart kunnen brengen welke gegevens specifiek gestolen zijn.
We kunnen bevestigen dat er persoonsgegevens zijn gelekt.
Het onderzoek naar de omvang en de aard van het gegevenslek loopt nog. We onderzoeken momenteel welke gegevens en welke personen effectief betrokken zijn.
Op dit moment kunnen we nog niet in detail bepalen wiens gegevens en welke gegevens er betroken zijn.
Het onderzoek naar de omvang en de aard van het gegevenslek loopt nog. We onderzoeken momenteel welke gegevens en welke personen effectief betrokken zijn.
Als gegevens in handen vallen van personen met slechte bedoelingen, zijn de 3 grootste risico's:
Phishing
Het per mail (maar ook via de telefoon of brief) hengelen naar informatie door criminelen wordt phishing genoemd. Via de mail (maar ook via de telefoon of brief) lijken betrouwbare instanties zoals een bank of creditcardmaatschappij te vragen om bijvoorbeeld inloggegevens, creditcardinformatie, pincode of andere persoonlijke informatie.
Identiteitsfraude
Bij identiteitsfraude maakt iemand misbruik van je persoonlijke gegevens. Onder je naam worden er producten of diensten besteld, uitkeringen of creditcards aangevraagd, betalingen gedaan of bankrekeningen geopend. De fraudeur maakt zich schuldig aan oplichting en diefstal. Dit is strafbaar. Identiteitsfraude kan ernstige gevolgen hebben.
Profilering
Op basis van gestolen gegevens kan een profiel gemaakt worden, dat toelaat om je op een meer geloofwaardige manier te benaderen dan via een standaard phishing. Dit kan bijvoorbeeld door je valse jobadvertenties toe te sturen of je te benaderen voor specifieke gezondheidsproducten.
We nemen de nodige maatregelen om het incident verder te onderzoeken, de gevolgen ervan te beperken en onze systemen nog veiliger te maken.
- We onderzoeken de aard en omvang van het gegevenslek zodat we gericht kunnen communiceren en maatregelen nemen.
- We onderzoeken en testen onze digitale toepassingen zodat we deze opnieuw veilig kunnen openzetten en onze dienstverlening opnieuw volledig en veilig kunnen aanbieden.
- We bekijken welke bijkomende maatregelen nodig zijn om de veiligheid van onze systemen en gegevens verder te versterken.
We werken hiervoor samen met onze gespecialiseerde partners en de bevoegde instanties.
Zodra er bevestigde informatie beschikbaar is over de aard en omvang van het gegevenslek en de betrokken personen, zullen we hierover gericht communiceren.
Na de cyberaanval heeft het Lokaal Bestuur Machelen onmiddellijk ingrijpende maatregelen genomen om de bescherming van de getroffen gegevens te waarborgen. Allereerst werden alle systemen onmiddellijk geïsoleerd en stilgelegd om verdere schade te voorkomen. Onze specialisten voeren een uitgebreid onderzoek uit om de omvang van de inbreuk vast te stellen en identificeren in grote mate welke gegevens werden getroffen.
Bovendien zijn er sindsdien in samenwerking met gespecialiseerde beveiligingsbedrijven aanvullende maatregelen genomen om de bestaande veiligheidssystemen verder aan te scherpen.
Daarnaast heeft het Lokaal Bestuur Machelen de wettelijke procedures gevolgd die in acht genomen moeten worden in het geval van een datalek. Zo werden het CCB-CERT, de Gegevensbeschermings-autoriteit en de Vlaamse Toezichtscommissie op de hoogte gebracht. Er is klacht neergelegd bij de politie en het parket open een onderzoek naar het criminele netwerk dat hierachter zit.
We benadrukken de ernst van deze inbreuk en blijven actief samenwerken met IT-experten, gerechtelijke instanties, het Cyber Response Team van de Vlaamse Overheid, de Gegevensbeschermingsautoriteiten en de gemeenten om deze situatie adequaat en in alle openheid aan te pakken.
Het lokaal bestuur Machelen werkt nauw samen met gespecialiseerde beveiligingsbedrijven. Onmiddellijk na de cyberaanval werden extra maatregelen genomen om de al bestaande veiligheidssystemen nog aan te scherpen om zo herhaling van dergelijke incidenten te voorkomen.
De beveiligingssystemen zijn up-to-date volgens de huidige standaarden. Het is echter zo dat bedrijven en organisaties, zowel klein als groot, steeds vaker te maken krijgen met cyberaanvallen.
Uiteraard houdt het lokaal bestuur Machelen zich aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG of beter bekend onder de Engelse naam: GDPR of General Data Protection Regulation).
In deze gegevensdiefstal is het lokaal bestuur samen met de inwoners het slachtoffer van een criminele daad door een internationaal hackerscollectief.
Een lokaal bestuur gebruikt het rijksregisternummer (RRN) vooral als unieke identificator van een burger wanneer daarvoor een wettelijke basis bestaat. Het nummer laat toe om personen eenduidig te identificeren en gegevens correct te koppelen tussen verschillende overheidsprocessen.
| Domein | Waarom het rijksregisternummer gebruikt wordt |
| Burgerzaken | Opzoeken en bijwerken van gegevens in het Rijksregister, verwerking van eID, adreswijzigingen, rijbewijzen, paspoorten, vreemdelingendossiers. |
| Belastingen en financiën | Correct identificeren van belastingplichtigen, debiteurenbeheer, invordering van belastingen en retributies, controle van adressen en erfgenamen. |
| Sociale dienstverlening (OCMW) | Identificatie van cliënten, uitbetalingen en koppeling met federale databanken. |
| Subsidies en toelagen | Vermijden van dubbele dossiers, correcte koppeling van gezinsleden en rechthebbenden. |
| Sport, jeugd, opvang, onderwijs | Soms voor unieke identificatie van deelnemers of koppeling met ouders wanneer dit noodzakelijk is voor de dienstverlening of fiscale attesten. |
Een rekeningnummer (IBAN) is een persoonsgegeven wanneer het gekoppeld kan worden aan een natuurlijke persoon. Lokale besturen verwerken een rekeningnummer enkel voor een welbepaald doel, met een passende rechtsgrond (meestal wettelijke verplichting, overeenkomst of taak van algemeen belang).
| Documentcategorie | Waarom heeft een lokaal bestuur deze documenten? | Voorbeelden |
| Bestuur en beleid | Om beslissingen formeel vast te leggen en aan te tonen hoe het bestuur zijn bevoegdheden uitvoert. | Notulen, besluiten, beleidsplannen, reglementen |
| Burgerzaken | Om wettelijke bevolkings- en identiteitsbeheeropdrachten uit te voeren. | Rijksregisterdossiers, adreswijzigingen, rijbewijzen |
| Omgeving en openbare werken | Om vergunningen te beheren en het openbaar domein te onderhouden. | Omgevingsvergunningen, bouwdossiers, wegenwerken |
| Sociale dienst en OCMW | Om sociale hulpverlening en wettelijke steunmaatregelen te kunnen behandelen. | Leefloondossiers, sociale onderzoeken, schuldbemiddeling |
| Personeel | Om werkgeversverplichtingen na te komen en medewerkers te beheren. | Personeelsdossiers, evaluaties, loon- en verlofgegevens |
| Financiën | Om inkomsten en uitgaven correct te registreren en hierover verantwoording af te leggen. | Facturen, budgetten, rekeningen, subsidieaanvragen |
| Projecten | Om tijdelijke initiatieven te plannen, op te volgen en te rapporteren. | Projectplannen, subsidieprojecten, vergaderverslagen |
| Communicatie | Om burgers, medewerkers en partners correct te informeren. | Nieuwsbrieven, persberichten, communicatiesjablonen |
| Archief | Om wettelijke bewaarplichten na te leven en historisch bewijs te bewaren. | Afgesloten dossiers, historische archieven |
Ja. Volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG of beter bekend onder de Engelse naam: GDPR of General Data Protection Regulation) kan je bepaalde rechten uitoefenen over jouw persoonsgegevens.
Je recht op informatie kan je uitoefenen door kennis te nemen van onze privacyverklaring. Deze privacyverklaring beschrijft o.a. welke gegevens het lokaal bestuur verwerkt voor welke doeleinden. In de privacyverklaring lees je ook welke rechten je kan uitoefenen over je persoonsgegevens en hoe je deze rechten kan uitoefenen.
Je hoeft op dit moment zelf niets te ondernemen op basis van deze algemene informatie.
We vragen wel om alert te zijn voor verdachte e-mails, sms'en of telefoontjes waarin iemand zich voordoet als het lokaal bestuur of een andere organisatie.
Deel nooit wachtwoorden, codes of andere vertrouwelijke gegevens naar aanleiding van een onverwachte vraag.
Je kan ook steeds de laatste ontwikkelingen volgen op onze website. Deze wordt op regelmatige basis up-to-date gebracht.
Aangezien het rijksregisternummer door heel wat instanties gebruikt wordt als identiteitscheck, bestaat de kans dat criminelen dat nummer proberen te gebruiken om zich als iemand anders voor te doen (identiteitsfraude).
In principe is een rijksregisternummer alleen niet voldoende om verrichtingen of registraties te doen. Vaak vragen instanties een bevestiging via een eID of itsme of stellen ze extra controlevragen.
Blijf daarom alert als men je vraagt om persoonlijke data door te geven. Zeker als je boodschappen ontvangt van instanties die je niet verwacht. Neem in dat geval eerst contact op met deze instantie om misverstanden te vermijden.
Op de website van SafeOnWeb kan je de meest concrete informatie terugvinden over wat je kan doen wanneer er gegevens van je gestolen zijn.
Deze overheidsorganisatie biedt ook een goede phishing-test aan om jezelf beter te wapenen tegen pogingen om gegevens van jou te stelen.
Als je vermoedt dat je het slachtoffer bent van identiteitsfraude, kan je best aangifte doen bij de politie of via meldpunt.belgie.be. Als je verdachte mails of berichten ziet, stuur je ze best door naar verdacht@safeonweb.be.
Op www.Safeonweb.be vind je heel wat tips rond cyberveiligheid terug. Deze kan je altijd toepassen en zo de beveiliging van jouw gegevens verbeteren, ook als er geen gegevens gestolen zijn.
Het Rijksregisternummer is een uniek identificatienummer dat toegekend wordt bij de eerste opname van jouw gegevens in het Rijksregister.
Het aanvragen van een nieuw Rijksregisternummer is wettelijk niet toegestaan.
Het Rijksregister bevat jouw geslacht en meestal ook jouw geboortedatum en wordt enkel aangepast indien de informatie die er in staat niet langer correct is, bijvoorbeeld omdat je van geslacht veranderde, of wanneer er een foutief jaartal in de geboortedatum blijkt te staan. In alle andere gevallen is een wijziging van het Rijksregisternummer of een totaal nieuw Rijksregisternummer aanvragen dus geheel uitgesloten.
Wanneer je merkt dat er misbruik wordt gemaakt van uw Rijksregisternummer, kan je klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit.
Het is mogelijk om een nieuwe bankrekening te openen bij jouw bank. Of dat de beste beslissing is, is een afweging die iedereen voor zichzelf moet maken.
Hoewel het niet mogelijk is om enkel met een rekeningnummer geld van iemands rekening te halen zonder aanvullende beveiligingsstappen zoals een wachtwoord of beveiligingscode, is het raadzaam alert te blijven.
Fraudeurs kunnen met persoonlijke gegevens die ze van burgers hebben, hun vertrouwen proberen te winnen en hen te overtuigen om extra gegevens (zoals een pincode of wachtwoorden) door te geven of om geld over te schrijven op een rekening.
Op www.Safeonweb.be staan heel wat tips rond cyberveiligheid.
Dat is eerder onwaarschijnlijk. Wanneer je een telefoontje krijgt van een onbekend nummer uit een land waar je geen contacten hebt, neem je best niet op. Je kan ook het nummer blokkeren op jouw gsm of via jouw telecomprovider het nummer laten blokkeren.
Meer informatie over dit onderwerp, vind je via Safeonweb.
Onze dienstverlening blijft doorgaan en geplande afspraken vinden plaats zoals voorzien. Door de huidige situatie kan het wel voorkomen dat bepaalde diensten meer tijd nodig hebben of dat er vertragingen ontstaan.
Onze medewerkers doen er alles aan om iedereen zo goed mogelijk verder te helpen. We danken je voor je begrip en geduld.
Alle actuele informatie vind je op www.machelen.be/cyberincident.
We raden inwoners aan om eerst de informatie op onze website te raadplegen. Mogelijk vinden zij daar al een antwoord op hun vraag.
Voor wie daarna nog vragen heeft, kan terecht bij ons call center, elke werkdag van 9 tot 12 en van 13 tot 16 uur:
- 02 254 12 12
- Datalek@machelen.be
We beseffen dat een cyberincident onzekerheid kan veroorzaken. We nemen dit ernstig en blijven ons samen met onze partners inzetten om de veiligheid van onze systemen en gegevens te versterken. We danken inwoners en medewerkers voor hun begrip en geduld.