Ambtstermijn
Een ambtstermijn is de periode waarin gemeenteraadsleden, de schepenen en de burgemeester hun functie uitoefenen. Die termijn bedraagt 6 jaar. Iemand kan er natuurlijk altijd eerder mee ophouden.
Blanco stemmen
In Machelen-Diegem stemmen we digitaal. Je kan op je computerscherm aanduiden dat je blanco wil stemmen. In België worden blanco stemmen wel meegeteld bij het berekenen van de totale bevolkingsopkomst, maar ze worden niet gebruikt bij het bepalen van de verkiezingsuitslag. Sommige mensen denken dat blanco stemmen worden geschonken aan de grootste partij, maar dat klopt niet.
Coalitie
Politieke partijen die in de gemeente een meerderheid willen vormen, moeten meestal samenwerken in coalities. Geen enkele partij haalt tegenwoordig in haar eentje nog de meerderheid van de zetels.
In Machelen heeft een coalitie minstens 13 van 25 zetels in de gemeenteraad nodig.
College van burgemeester en schepenen
Ook wel het schepencollege genoemd. Het voert het beleid uit dat door de gemeenteraad wordt opgelegd en houdt zich dus bezig met het dagelijks bestuur van haar gemeente. Daarvoor worden schepenen aangeduid die specifieke verantwoordelijkheden krijgen toegewezen. Zo is er een schepen van Burgerzaken, een schepen van Toerisme, een schepen van Cultuur, enzovoort.
Commissie
De gemeenteraad kan commissies oprichten. In Machelen kent men momenteel het systeem van 1 verenigde commissie: de gehele gemeenteraad komt samen meestal de dag voor de effectieve gemeenteraad en bespreekt of krijgt toelichting op juridisch, beleids- en technisch vlak over een dossier dat de dag daarna moet beslist worden.
Als inwoner kan je de commissie bijwonen.
Fractie
Een fractie is een samenwerking van een groep politici in de gemeenteraad. Ze groeperen zich om samen standpunten in te nemen, ideeën af te toetsen en een gezamenlijk beleid te voeren. Meestal vormen leden van dezelfde politieke partij of dezelfde lijst een fractie. Fracties hebben ook een fractievoorzitter die als woordvoerder optreedt.
Gemeenteraad
De gemeenteraad zet de grote lijnen uit voor zijn gemeente. Een gemeenteraad bestaat uit een voorzitter en gemeenteraadsleden die rechtstreeks worden verkozen tijdens de lokale verkiezingen op 13 oktober.
Het aantal leden hangt af van het aantal inwoners. Voor Machelen-Diegem telt de gemeenteraad 25 leden. De gemeenteraad maakt de belangrijke beslissingen: het keurt verordeningen goed, keurt het meerjarenplan en het budget goed, stemt over de belastingen, de plaatselijke verkeersreglementen, de grote stedenbouwkundige plannen, en controleert het college van burgemeester en schepenen (dat het beleid van de gemeenteraad moet uitvoeren) enzovoort. De gemeenteraad beslist ook wie schepen mag worden.
Intercommunale
Zoals alle gemeenten in Vlaanderen werkt het lokaal bestuur Machelen-Diegem samen met andere lokale besturen in zogenoemde intercommunales. Dat doen ze om kosten te besparen en efficiënter te werken. Zo slaan ze bijvoorbeeld de handen in elkaar voor het inzamelen en verwerken van afval, voor nutsvoorzieningen als water en elektriciteit en voor sociale huisvesting.
Legislatuur
Ook wel zittingsperiode genoemd. Het is de periode waarin de gemeenteraad aan de macht is. De legislatuur vangt aan op 1 december 2024 en duurt 6 jaar.
Lijsttrekker en -duwer
De lijsttrekker is de persoon die voor zijn of haar partij helemaal bovenaan op de kieslijst staat. Hij/zij wordt beschouwd als de belangrijkste kandidaat van de partij en speelt dan ook een grote rol tijdens de verkiezingscampagne. Ook helemaal onderaan de kieslijst wordt vaak een bekende politicus geplaatst.
Lokaal bestuur
Hiermee wordt het bestuur op het niveau van de gemeente bedoeld. De gemeente en het ocmw is sedert 2018 geïntegreerd. Het lokaal bestuur speelt een belangrijke rol in ons dagelijkse leven en is verantwoordelijk voor allerlei diensten zoals onderwijs, lokale economie, lokale veiligheid, sportfaciliteiten enzovoort.
Mandaat
Wie verkozen wordt, krijgt een politiek mandaat. Hij of zij krijgt als het ware een volmacht van ons burgers om in onze naam te handelen en beslissingen te nemen.
Opkomstplicht
Voor de Europese, federale en Vlaamse verkiezingen gold een opkomstplicht. Dat betekent dat je op de dag van de verkiezingen verplicht naar de stembus moest gaan.
Voor de provinciale en lokale verkiezingen (op 13 oktober) geldt het stemrecht.
Ongeldig stemmen
In Machelen-Diegem stemmen we digitaal, en dan kan je niet ongeldig stemmen. In België worden ongeldige stemmen wél meegeteld bij het berekenen van de totale bevolkingsopkomst, maar ze worden níet gebruikt bij het bepalen van de verkiezingsuitslag. Sommige mensen denken dat ongeldige stemmen worden geschonken aan de grootste partij, maar dat klopt niet. Naast ongeldig stemmen kan je ook blanco stemmen.
Opkomstplicht
'Opkomstplicht' betekent dat je op de dag van de verkiezingen naar het stemhokje moet gaan.
Voorbeeld: woon je in Vlaanderen en ben je 18 jaar of ouder? Dan heb je opkomstplicht voor de Europese, Vlaamse en federale verkiezingen (federale = heel België).
Oppositie
Wanneer er verwezen wordt naar de oppositie, dan gaat het over de politieke partijen die niet tot de meerderheid in de gemeenteraad behoort. Uit de oppositie zullen noch de burgemeester noch de schepenen gekozen worden. Dat betekent niet dat de oppositie geen nut heeft. De oppositie controleert het beleid van de burgemeester en de schepenen en ze zorgen ervoor dat de meningen en belangen van hun kiezers alsnog worden gehoord.
Stembureau
Elke gemeente heeft stembureaus die de kiezers op een veilige en ordentelijke manier hun stemmen laten uitbrengen.
In Machelen ga je stemmen in de Bosveldsite. Hier zijn 7 stembureaus.
In Diegem ga je stemmen in GC 't Kwadrant, daar zijn er 4 stembureaus.
Stemrecht
'Stemrecht' betekent dat je mag stemmen, maar niet moet.
Voorbeeld: woon je in Vlaanderen en je 18 jaar of ouder op 13 oktober 2024? Dan heb je stemrecht voor de lokale verkiezingen. Je mag dan gaan stemmen, maar je moet niet.